Koilonychia of lepeltjes nagel

Beschrijving

Een nagel met een holle vorm wordt ook wel lepeltjesnagel genoemd. Koilonychia is de medische term voor deze holle nagels. De naam is afgeleid van het Griekse Koilos (hol) en Onyx (nagel). Aanvankelijk zijn de nagels afgeplat, later krult de zijkant om. De nagel krijgt een holle vorm en ziet eruit als een lepeltje. Er kan een druppel op blijven liggen. Bij jonge kinderen wordt met enige regelmaat koilonychia aan de grote teennagels vastgesteld. Dat is geen afwijking en zal vanzelf verdwijnen. Een holle vorm van een of enkele nagels kan een teken zijn van hypochrome anemie (ijzergebrek-anemie), of ijzertekort, o.a. bij het Plummer-Vinson syndroom. Het kan ook ontstaan door chronische beroepsmatige blootstelling aan zepen, oliŽn en oplosmiddelen. Bij kinderen komt het voor als fysiologisch verschijnsel zonder betekenis. De nagel is niet alleen hol, maar vaak ook te dun en met een ruw oppervlak.

Met lepeltjesnagels geassocieerde afwijkingen

  • hypochrome anemie (ijzergebrek-anemie)
  • ijzertekort zonder anemie
  • Plummer-Vinson syndroom
  • haemochromatosis
  • schildklierziekten
  • nierinsufficiŽntie
  • perifere ischemie
  • SLE
  • ziekte van Raynaud
  • nail-patella syndroom, hypoplastische patella
  • trauma
  • malnutritie
  • beschadiging van de nagel door beroep of agressieve chemische stoffen
    (benzine, diesel, thinner, terpentine, zepen, oliŽn) lichaamsbeweging

Als beroepsziekte, aan de vingers, komt het voor bij personen die vaak in contact komen met oliŽn, zepen en oplosmiddelen (garagepersoneel, schilders, glaszetters, tandartsen, slagers).